เกี่ยวกับเรา
ทำไมผมถึงหงอก ? รู้จักเม็ดสีเมลานินและการกู้คืนสีผมให้ดกดำ
ทำความรู้จักเม็ดสีเมลานิน ตัวการหลักที่กำหนดสีผม พร้อมสาเหตุที่ทำให้เม็ดสีลดลงจนเกิดผมหงอกและวิธีดูแลเส้นผมให้ดกดำสุขภาพดีจากภายในสู่ภายนอก
Key takeaway
เมลานิน (Melanin) คือเม็ดสีหลักที่กำหนดสีผมซึ่งผลิตจากเซลล์เมลาโนไซต์ การลดลงของเมลานินมักเกิดจากปัจจัยด้านอายุ พันธุกรรม ความเครียด หรือการขาดสารอาหาร เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดปัญหาผมขาวและผมหงอกก่อนวัย การดูแลรักษาเม็ดสีเมลานินของเส้นผมจึงต้องเริ่มจากการบำรุงรากผมและหนังศีรษะให้แข็งแรง เพื่อคงความดกดำตามธรรมชาติ
ปัญหาเส้นผมเปลี่ยนสีหรือผมขาวก่อนวัย เป็นความกังวลที่หลายคนต้องพบเจอ ซึ่งต้นตอสำคัญของเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับสารชนิดหนึ่งที่เรียกว่า “เมลานิน” การทำความเข้าใจกลไกของเมลานินจึงไม่ใช่แค่เรื่องความงาม แต่คือการเข้าใจสุขภาพของเซลล์ในร่างกาย ทั้งยังช่วยให้สามารถหาวิธีดูแลสุขภาพของเม็ดสีเส้นผมให้ยังคงหนาและดกดำได้นานยิ่งขึ้น
เม็ดสีเมลานินและความลับของสีผมแต่ละแบบ
เม็ดสีเมลานิน คือสารทางชีวภาพที่ทำหน้าที่กำหนดสีให้กับร่างกายมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นสีผิว สีนัยน์ตา หรือสีของเส้นผม โดยเม็ดสีเมลานินเกิดจากเซลล์พิเศษที่เรียกว่าเมลาโนไซต์ (Melanocytes) ซึ่งตั้งอยู่ในชั้นผิวหนังและในรากผม โดยแบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลัก ดังนี้
- Eumelanin (ยูเมลานิน) : ให้สีโทนเข้ม ตั้งแต่สีน้ำตาลไปจนถึงสีดำสนิท พบมากในเส้นผมของคนเอเชีย
- Pheomelanin (ฟีโอเมลานิน) : ให้สีโทนสว่าง เช่น สีแดงและสีเหลือง
เมื่ออายุมากขึ้น หรือเผชิญกับปัจจัยกระตุ้น เช่น ความเครียดและการทำเคมี เซลล์เมลาโนไซต์ในรากผมจะผลิตเมลานินน้อยลง ส่งผลให้เส้นผมที่งอกใหม่กลายเป็นสีขาว หรือที่เรียกกันว่าผมหงอก ซึ่งเป็นสัญญาณหนึ่งของการเสื่อมสภาพของรากผม
ปัจจัยที่ทำให้เม็ดสีเมลานินในเส้นผมลดลง
การที่เม็ดสีเมลานินลดลงจนส่งผลให้สีผมเปลี่ยนไป ไม่ได้เกิดจากอายุเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยร่วมอื่น ๆ ที่ควรระวัง ได้แก่
- พันธุกรรม : เป็นตัวกำหนดความเร็วในการลดลงของเมลานิน
- อนุมูลอิสระ : ทั้งจากการสูบบุหรี่หรือมลภาวะภายนอก สามารถทำลายเซลล์ผลิตเม็ดสีได้โดยตรง
- การขาดสารอาหาร : วิตามินบี 12, ธาตุเหล็ก ทองแดง มีส่วนสำคัญต่อกระบวนการสร้างเม็ดสี
- สารเคมี : การทำสีผมบ่อย จะเข้าไปทำร้ายเม็ดสีและโครงสร้างเม็ดสีภายในเส้นผม รวมถึงกระทบต่อสุขภาพรากผมในระยะยาว
จะรู้ได้อย่างไรว่าผมขาดเม็ดสี ?
หากไม่แน่ใจว่าสุขภาพผมกำลังเผชิญกับภาวะขาดเมลานินหรือไม่ สามารถสังเกตสัญญาณเตือนเบื้องต้นได้ ดังนี้
- ผมหงอกก่อนวัย : เริ่มเห็นเส้นผมสีขาวแทรกตัวขึ้นมาทั้งที่อายุยังไม่มาก
- สีผมจืดจางลง : สีผมเดิมดูซีดหรือจางลง โดยที่ไม่ได้มาจากการทำสีผม
- ผมแห้งและเปราะง่าย : เมื่อเม็ดสีลดลง มักมาพร้อมกับโครงสร้างผมที่อ่อนแอ ทำให้ผมขาดความชุ่มชื้นและหักง่าย
- สีผมไม่สม่ำเสมอ : เมื่อย้อมสีผมแล้ว สีมักติดไม่ทนหรือมีความด่างไม่สม่ำเสมอ
วิธีดูแลสุขภาพเม็ดสีผม
เพื่อรักษาความเข้มของเม็ดสีและชะลอการเสื่อมสภาพของเส้นผม ควรเริ่มปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตั้งแต่วันนี้
รับประทานอาหารที่อุดมด้วยวิตามิน
โดยเฉพาะวิตามิน B12 ที่ช่วยป้องกันผมหงอกก่อนวัย รวมถึงวิตามิน A, C และ E ที่ทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระปกป้องเซลล์จากการถูกทำลาย นอกจากนี้ แร่ธาตุทองแดงยังมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นเอนไซม์สำหรับสร้างเม็ดสีเมลานินโดยตรง เพื่อให้เส้นผมคงความเข้มตามธรรมชาติได้ยาวนานยิ่งขึ้น
หลีกเลี่ยงการกัดสี หรือทำเคมีแรงจัดเป็นประจำ
สารเคมีจากการฟอก หรือกัดสีผมเป็นตัวการหลักที่เข้าไปทำลายโครงสร้างและเม็ดสีเมลานินในเส้นผม โดยตรง ทำให้เส้นผมสูญเสียสีสันเดิมและแห้งกรอบ การทำเคมีบ่อยครั้งยังส่งผลให้เซลล์สร้างเม็ดสีเสื่อมสภาพเร็วกว่ากำหนด ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาผมขาวและผมเปราะบางที่รักษายากในอนาคต การเว้นระยะเวลาและใช้สารเคมีสูตรอ่อนโยนจึงเป็นสิ่งสำคัญในการรักษาความสมบูรณ์ของเส้นผมจากภายใน
ปรับพฤติกรรมดูแลหนังศีรษะ
สุขภาพของเม็ดสีเส้นผมเริ่มต้นจากความแข็งแรงของหนังศีรษะ การปรับพฤติกรรมทั่วไป เช่น ไม่หวีผมอย่างรุนแรงโดยเฉพาะในขณะที่ผมเปียก จะช่วยลดความบอบช้ำของรากผมและการอักเสบของหนังศีรษะได้ การถนอมรากผมด้วยวิธีที่อ่อนโยนจะช่วยให้วงจรการผลิตเมลานินทำงานได้อย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอ ส่งผลให้เส้นผมที่งอกใหม่มีความแข็งแรงและมีเม็ดสีที่สมบูรณ์ตามธรรมชาติ
ใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงหนังศีรษะที่เหมาะสม
การเลือกผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีสารเคมีรุนแรง เช่น สารซัลเฟตที่เข้มข้นเกินไป จะช่วยป้องกันการชะล้างเม็ดสีและน้ำมันธรรมชาติบนหนังศีรษะ ควรเลือกใช้เซรั่ม หรือทรีตเมนต์ที่มีส่วนผสมช่วยฟื้นฟูรากผมและรักษาสมดุลของหนังศีรษะ เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการทำงานของเซลล์สร้างเม็ดสี อีกทั้งการบำรุงอย่างตรงจุดจะช่วยชะลอการเสื่อมสภาพของเส้นผมและรักษาความดกดำให้นานยิ่งขึ้นได้
คืนเส้นผมหนาดกดำ เสริมความมั่นใจที่ Bangkok Hair Clinic
หากกำลังเผชิญกับปัญหาผมหงอกที่เกิดจากเม็ดสีเมลานินลดลง ควบคู่กับปัญหาผมบางศีรษะล้านจนกระทบต่อความมั่นใจ ที่ Bangkok Hair Clinic เรามีเทคโนโลยีปลูกผมแบบไม่ต้องโกน (Non-Shaven DHI) ซึ่งเป็นวิธีที่ทันสมัยและไม่ต้องตัดผมบริเวณท้ายทอย เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการผลลัพธ์ใกล้เคียงแนวผมธรรมชาติ เพื่อฟื้นฟูผมให้หนาและแน่นขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ
เข้ารับการปรึกษาจากแพทย์เพื่อให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ทันทีโดยไม่ต้องพักฟื้นนาน พร้อมผลลัพธ์ที่ดูเรียบเนียนสอดคล้องกับแนวผมเดิม
LINE : @bangkokhairclinic (มี @ ด้วย)
โทรศัพท์ : 02-118-7386, 064-196-3539
Email : bangkokhairclinic@gmail.com
ข้อมูลอ้างอิง
- Melanin in Hair: Its Role and How to Increase Production. สืบค้นเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://www.healthline.com/health/melanin-in-hair
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเมลานินและเส้นผม (FAQs)
Q : เมลานินในเส้นผมสามารถสร้างใหม่ได้หรือไม่หลังจากผมขาวไปแล้ว ?
A : ในกรณีที่ผมขาวจากพันธุกรรม หรืออายุที่มากขึ้น เซลล์เมลาโนไซต์มักจะหยุดทำงานถาวร แต่หากเกิดจากการขาดสารอาหารหรือความเครียด การปรับพฤติกรรมและเติมวิตามินที่จำเป็นอาจช่วยให้วงจรผลิตเม็ดสีกลับมาทำงานได้ดีขึ้นในเส้นผมที่จะงอกใหม่
Q : การถอนผมหงอกจะยิ่งทำให้เมลานินลดลงและผมขาวเพิ่มขึ้นจริงไหม ?
A : การถอนผมไม่ได้ทำให้เมลานินลดลง หรือทำให้ผมขาวเพิ่มขึ้นในเชิงปริมาณ แต่การถอนรุนแรงอาจทำให้รากผมอักเสบและทำลายเซลล์เมลาโนไซต์ในรูขุมขน จนส่งผลให้ผมที่งอกใหม่ไม่อุดมด้วยเม็ดสีและเส้นบางลง
Q : นอกจากการกินวิตามิน มีสารสกัดชนิดใดที่ช่วยกระตุ้นเมลานินได้โดยตรง ?
A : สารสกัดกลุ่มเปปไทด์บางชนิดและแร่ธาตุทองแดง (Copper) ในรูปแบบเซรั่มบำรุงหนังศีรษะ มีส่วนช่วยในการกระตุ้นเอนไซม์ Tyrosinase ซึ่งเป็นสารตั้งต้นสำคัญในกระบวนการผลิตเม็ดสีเมลานินที่รากผม
